Wraakporno - LegalWorld - Jura - Wolters Kluwer

Wraakporno


Jolien BeyensEva LievensHoewel bestaande wetgeving in bepaalde gevallen soelaas kunnen brengen, werden in verschillende rechtsstelsels specifieke wetgevende initiatieven genomen om de niet-consensuele verspreiding van intieme beelden aan te pakken. Jolien Beyens en Eva Lievens analyseren in afl. 348 van het Nieuw Juridisch Weekblad (NjW) deze wetgeving die recentelijk werd aangenomen in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en België. Hierna vindt u een samenvatting van deze bijdrage.


Wanneer seksuele foto’s of filmpjes verspreid worden zonder de toestemming van de afgebeelde persoon kan dit een significante impact hebben op het slachtoffer. Digitale technologie zorgt er immers voor dat beelden met één simpele muisklik razendsnel en anoniem gedeeld kunnen worden met het brede publiek. Bovendien gaan zo’n publiekgemaakte beelden vaak gepaard met persoonlijke informatie over het slachtoffer zelf, zoals zijn of haar naam, telefoonnummer, e-mail, werkplek, adres en seksuele voorkeur, wat kan leiden tot pesterijen en bedreigingen, online én offline. Niet alleen de seksuele integriteit van slachtoffers wordt zo geschonden; zij lijden ook gezichtsverlies in sociale en professionele kring. Hoewel de strafwet, het auteursrecht en de Wet Verwerking Persoonsgegevens in bepaalde gevallen soelaas kunnen bieden, werden in verschillende jurisdicties specifieke wetgevende initiatieven genomen om de niet-consensuele verspreiding van dergelijke intieme beelden aan te pakken.


Wetgeving in de Verenigde Staten

In de Verenigde Staten bestaat er op deelstaatniveau reeds een jarenlange ervaring met de beteugeling van dit fenomeen. Sinds 2000 hebben tal van Amerikaanse deelstaten de ernst en het schadepotentieel van dit gedrag ingezien en heeft inmiddels ruim de helft van hen een eigen anti-‘wraakporno’-wet. Een analyse van deze Amerikaanse initiatieven maakt duidelijk welke knelpunten kunnen opduiken en identificeert de essentiële elementen van een adequate strafbaarstelling. Zo is het duidelijk aflijnen van begrippen zoals 'afbeelding', 'seksueel' en 'onthulling/openbaarmaking' essentieel. Bovendien is het ook belangrijk dat de strafbare aard van de onthulling geheel afhangt van de afwezigheid van 'consent' of de toestemming van de afgebeelde persoon. Ten slotte moet in een aantal uitzonderingen worden voorzien (bijvoorbeeld in het kader van strafrechtelijke onderzoeken) en moeten de potentiële sancties ook voldoende ontradend zijn.


Navolging in Europa: het Verenigd Koninkrijk en België voorop

Naar aanleiding van de controversiële zaak waarin een basketbalcoach zijn (vrouwelijke) leerlingen heimelijk had gefilmd in de douches (Cass. 31 maart 2015), werd duidelijk dat het Belgische strafrechtsysteem tekort schoot waar het de vervolging van seksuele misdrijven betreft. Een wetsvoorstel inzake de niet-consensuele verspreiding van seksuele beelden werd op 1 februari 2016 formeel wet. Zo werd België na het Verenigd Koninkrijk de tweede EU-lidstaat waar dit uitdrukkelijk strafbaar is. De keuze om dit gedrag strafbaar te stellen benadrukt het belang van het (kunnen) controleren van de eigen seksuele identiteit in de online omgeving. Daarnaast zijn sensibiliseringscampagnes, mediawijsheid-opleidingen, duidelijke leeftijdsconforme informatie over internetgebruik en over het concept van 'toestemming' in het kader van seksualiteit in het algemeen essentieel om niet-consensuele verspreiding en de schade die eruit voortvloeit zoveel mogelijk te voorkomen.




Jolien Beyens is master in de intellectuele rechten & ICT-recht. Eva Lievens is professor recht & technologie, faculteit rechtsgeleerdheid (UGent).

Bron: Jolien BEYENS en Eva LIEVENS, “Niet-consensuele verspreiding van seksuele beelden. Analyse van wetgevende initiatieven in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en België”, NjW 2016, afl. 348, 654-666.

De volledige tekst vindt u in het Nieuw Juridisch Weekblad (NjW). Klik hier voor meer informatie over het Nieuw Juridisch Weekblad (NjW), alsook voor de abonnementsvoorwaarden.

NjW kan ook gelezen worden op smartphone en tablet. Wie al een abonnement heeft op de papieren versie geniet van een voordeeltarief. Klik hier voor meer informatie over NjW mobiel.

>>> Als u nu een jaarabonnement neemt op NjW ontvangt u gratis het volledige artikel van Jolien Beyens en Eva Lievens in pdf-formaat. Zend hiervoor een e-mail met vermelding van alle vereiste contactgegevens voor de levering en facturatie van uw abonnement naar: njw@wolterskluwer.be.

De website van NjW: www.e-njw.be

Op Jura vindt u meer rechtsleer over wraakporno.




Wraakporno NjW